epikoniasi-kai-melissaΕπικονίαση είναι η διαδικασία στην οποία γίνεται η γονιμοποίηση των φυτών. Για την πραγματοποίηση της γονιμοποίησης απαιτείται η μεταφορά των γυρεόκοκκων (γύρης) από τους ανθήρες του άνθους στο στίγμα του ίδιου ή άλλου άνθους του ίδιου είδους φυτού. Η μεταφορά αυτή πραγματοποιείται με την βοήθεια των εντόμων ή και του αέρα. Την επικονίαση ακολουθεί η εκβλάστηση του γυρεόκοκκου και τελικά η γονιμοποίηση του άνθους και η ανάπτυξη του καρπού. Τα φυτά χωρίζονται σε δυο μεγάλες κατηγορίες , στα αυτοεπικονιαζόμενα δηλαδή η επικονίαση μπορεί να γίνει με γύρη που προέρχεται από φυτό του ίδιου είδους και της ίδιας ποικιλίας και στα σταυροεπικονιαζόμενα όπου η γύρη πρέπει να προέρχεται από φυτό ίδιου είδους αλλά διαφορετικής ποικιλίας. Τα δεύτερα χωρίζονται σε ανεμόφιλα , εντομόφιλα και ζωόφιλα ανάλογα πως γίνεται η μεταφορά της γύρης, τα περισσότερα σταυροεπικονιαζόμενα είναι εντομόφιλα. Το σημαντικότερο έντομο για την επικονίαση είναι η μέλισσα καθώς επισκέπτεται περισσότερα από 300 είδη καλλιεργούμενων φυτών μεταφέροντας την γύρη. Μία μέτρια αποικία μελισσών υπολογίζεται ότι έχει 20 έως 40 φορές περισσότερη αξία για την επικονίαση των φυτών, παρά για την παραγωγή μελιού. Η μέλισσα είναι υπεύθυνη για το 80% περίπου της επικονίασης των φυτών , οπότε αντιλαμβανόμαστε την σημαντική προσφορά της στο φυτικό και ζωικό περιβάλλον καθώς και τα φυτά που αναπτύσσονται κατ’ επέκταση, αποτελούν τροφή για τα ζώα και τον άνθρωπο, παράγουν οξυγόνο και εμποδίζουν την διάβρωση του εδάφους.

Δυστυχώς η χρήση των φυτοφαρμάκων στην χώρα μας μειώνει δραστικά τους πληθυσμούς της μέλισσας σε αντίθεση με άλλες χώρες όπου οι καλλιεργητές ενοικιάζουν μελισσοσμήνη για να πετύχουν ικανοποιητική επικονίαση. Σίγουρα αν γινόταν σωστή και προσεγμένη χρήση των μελισσών για την επικονιαστική τους δράση θα είχε τεράστια οφέλη για τον άνθρωπο αλλά και το οικοσύστημα άλλωστε είναι ένα έντομο που το γνωρίζουμε αρκετά καλά, συνεργαζόμαστε μαζί του πάρα πολλά χρόνια και μπορούμε να το μεταφέρουμε σε μεγάλους αριθμούς όπου επιθυμούμε. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε αυτό που είχε πει και ο Άλμπερτ Αϊνστάιν <<Όταν εξαφανιστούν οι μέλισσες η ανθρωπότητα θα έχει 4 χρόνια ζωής ακόμα>>.